Wystąpienie: Urszula Augustyn

Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Mam przyjemność przedstawić sprawozdanie Komisji Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Środków Przekazu oraz Komisji Cyfryzacji, Innowacyjności i Nowoczesnych Technologii o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach. Projekt ten został przyjęty w lipcu ub.r. przez Radę Ministrów, a we wrześniu znalazł się na posiedzeniu połączonych komisji, gdzie odbyło się pierwsze czytanie.

Ustawa stwarza ramy prawne do powstawania i gromadzenia dokumentacji w postaci dokumentów elektronicznych, w szczególności zaś do prowadzenia spraw w systemie teleinformatycznym, w tym elektronicznego zarządzania dokumentacją, który umożliwia postępowanie z dokumentami elektronicznymi i metadanymi. Wśród wymagań dla systemu teleinformatycznego projekt ustawy wskazuje zapewnienie integralności treści dokumentów, zabezpieczenie przed wprowadzaniem zmian w dokumentach spraw załatwionych oraz przypadkowym usunięciem dokumentów z systemu, a także zapewnienie dostępu do dokumentów. Wśród wymogów wskazano także, żeby system teleinformatyczny zapewniał możliwość odczytania treści dokumentów elektronicznych, które dotyczą dokumentów wytworzonych w podmiocie użytkującym system teleinformatyczny. To zastrzeżenie wynika z faktu, że do podmiotu mogą trafiać dokumenty elektroniczne zapisane w formacie, którego otrzymujący dokument może nie odczytać. Czyli, jakby to powiedzieć skrótowo, pełne odwzorowanie cyfrowe dokumentacji papierowej wprowadzonej do systemu EZD zyska status oryginału, co pozwoli na uproszczenie pracy w administracji publicznej. To jest chyba główny cel, najważniejszy cel, jaki będzie realizowany przez tę ustawę. Dotychczasowa bowiem praktyka pracy w systemach teleinformatycznych wykazuje, że część urzędów nie uznaje za oryginalną dokumentacji prowadzonych spraw, w których znajdują się dokumenty elektroniczne, w szczególności odwzorowania cyfrowe wykonane z dokumentacji sporządzonej w postaci innej niż elektroniczna, wpływającej do danego urzędu. A więc w tym, żeby sprawę uprościć, żeby można było tym dokumentom nadać status oryginału, zapisy tej ustawy powinny absolutnie pomóc. Dokumentacja papierowa, której pełne odwzorowanie cyfrowe wprowadzono do systemu EZD, będzie mogła zostać zniszczona po upływie 2 lat, oczywiście zgodnie z określonymi procedurami, natomiast w systemie będą funkcjonowały dokumenty elektroniczne. Ta ustawa mówi także o zasadach brakowania dokumentacji elektronicznej w systemach EZD. One zostaną dopasowane do konkretnej technologii zapisu danego systemu. Ustawa określa więc wszelkie warunki techniczne i procedury, które trzeba spełnić, żeby te dokumenty były ważne.

Oprócz tego w ustawie podkreślona jest działalność edukacyjna. Ona jest prowadzona już od lat przez naczelnego dyrektora Archiwów Państwowych i Archiwa Państwowe, ale jest tutaj wzmocniona właśnie po to, żeby można było lepiej archiwa państwowe wykorzystać. Ta działalność będzie obejmowała edukację z zakresu historii Polski i źródeł ją dokumentujących. Będzie ona prowadzona w oparciu o bogate zasoby archiwalne w ramach lekcji archiwalnych, konferencji, seminariów, zebrań naukowych, skierowanych do uczniów, studentów, miłośników historii, badaczy genealogicznych i archiwistów rodzinnych. Może to być także działalność prowadzona w ramach edukacji zawodowej, skierowana do różnych grup odbiorców, rozwijająca ich warsztat pracy. Tu głównymi zainteresowanymi prawdopodobnie będą nauczyciele, zwłaszcza tacy, którzy prowadzą zajęcia z zakresu edukacji historycznej i wiedzy o społeczeństwie.

I jeszcze jedna drobna, ale bardzo ważna zmiana. Otóż ustawa wprowadza odznakę "Za Zasługi dla Dziedzictwa Archiwalnego", nadawaną osobom fizycznym i jednostkom organizacyjnym przez naczelnego dyrektora Archiwów Państwowych.

Proponuje się, aby system teleinformatyczny niespełniający wymogów ustawy został dostosowany do wymogów proponowanych w tym projekcie w terminie 24 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy. Projektowana ustawa powinna wejść w życie po upływie 12 miesięcy od dnia jej ogłoszenia. To tyle skrótowo na temat ustawy, którą proponujemy.

W imieniu połączonych komisji przekazuję państwu opinię czy też prośbę, rekomendację, aby nad tą ustawą procedować dalej. Dziękuję. (Oklaski)